Wraz z pogarszającą się sytuacją Wehrmachtu na froncie wschodnim, wynikłej z utraty przez Niemców inicjatywy po nieudanej ofensywie na łuku kurskim (lipiec 1943), jednostki Armii Czerwonej sukcesywnie zbliżały się do granicy III Rzeszy i Związku Sowieckiego, ustalonej u schyłku września 1939 r.
Swoistym sygnałem alarmowym dla niemieckiej administracji Generalnego Gubernatorstwa było dotarcie sowieckich jednostek na przedpola Kowla, usytuowanego 70 km od wschodniej granicy dystryktu lubelskiego.
W zaistniałej sytuacji urzędnicy kierujący Inspektoratem Obozów Koncentracyjnych podjęli decyzję o ewakuacji więźniów obozu koncentracyjnego na podlubelskim Majdanku. Decyzja ta zapadła 19 marca 1944 r.
W praktyce był to wyrok śmierci dla części przeznaczonych do transportu więźniów, co przy „standardach” tego typu operacji było nieodłącznym zjawiskiem. Dla większości wywózka w głąb obszarów kontrolowanych przez Niemców oznaczała przedłużenie niewoli w skrajnie trudnych warunkach bytowych oraz konieczność wykonywania pracy na rzecz III Rzeszy, często ponad ich siły.
Jak czas pokazał decyzje o ewakuacji więźniów podejmowano również w kontekście innych niemieckich obozów koncentracyjnych/zagłady.
Przemysław Mazur
Tekst powstał we współpracy z Instytutem Strat Wojennych.