Choć stwierdzenie „ziemia kryje wiele tajemnic” może wydawać się utarte, trafnie oddaje istotę wystawy „Z pól i lasów. Pruszcz Gdański i okolice”, prezentującej szerokie spektrum przedmiotów, po których chodzili, lub które mijali bez świadomości, mieszkańcy Pruszcza Gdańskiego i okolic, przez ostatnie kilkadziesiąt lat. Obecnie, dzięki pasji zaangażowanych społecznie eksploratorów, w szczególności Pruszczańskiego Stowarzyszenia Historyczno-Poszukiwawczego „Faktoria”, przywrócone zostały na światło dzienne, stanowiąc cenne świadectwo historii regionu.
Warstwy historii
Świadomość tego, że ziemia kryje w sobie niezliczone skarby, towarzyszy ludzkości od starożytności. Wówczas jednak dostrzegano przede wszystkim ich wartość materialną. Znacznie później przedmioty wydobywane z ziemi, przez takich pasjonatów jak członkowie Pruszczańskiego Stowarzyszenia Historyczno-Poszukiwawczego „Faktoria”, zaczęto traktować jako istotne świadectwa przeszłości, doceniane przez historyków i archeologów.
Wystawa „Z pól i lasów. Pruszcz Gdański i okolice” stanowi przekrojową prezentację znalezisk Stowarzyszenia, założonego w 2023 roku. Ma na celu przybliżenie wiedzy o dziedzictwie kulturowym regionu. Prezentowane artefakty to jedynie część dotychczasowego dorobku grupy, której działalność koncentruje się przede wszystkim na badaniu śladów działań II wojny światowej na terenie powiatu gdańskiego.
Wśród eksponatów szczególne miejsce zajmują elementy uzbrojenia, w tym rzadko eksponowane elementy wyposażenia radiowego i prawdziwy hit - komora zamkowa oraz części działa samobieżnego Nashorn kal. 88 mm, wykorzystywanego przez oddziały niemieckie w okolicach Pruszcza Gdańskiego, podczas działań wojennych w marcu 1945 roku na terenie regionu. Obiekty te stanowią ekstremalnie rzadkie i cenne świadectwo historii militarnej.
Niezwykłość codziennych przedmiotów
Poszukiwania prowadzone na podstawie analizy źródeł historycznych oraz relacji mieszkańców przynoszą jednak znaleziska wykraczające poza kontekst militarny. Wśród nich znajdują się przedmioty codziennego użytku, monety oraz elementy ozdobne z różnych epok. Najstarsze prezentowane obiekty sięgają okresu wpływów rzymskich - przykładem jest fragment złotego pierścienia, wstępnie datowanego na I-II wiek, związanego z przebiegiem szlaku bursztynowego przez te tereny. Innym interesującym zabytkiem jest klamra stroju z wizerunkiem kobiety, datowana na XVII wiek.
Na wystawie zostaną zaprezentowane również artefakty z okresu Wolnego Miasta Gdańska, odnajdywane na terenach wiejskich wokół Pruszcza, w tym należące do tutejszych Polaków.
Bardzo ciekawą grupą przedmiotów, są te, związane z wojenną codziennością – tak wojskowych, jak cywili. Srebrne monety łotewskie i wykonany z tego samego metalu zegarek z carem. Przybory higieniczne i toaletowe – zarówno żołnierskie jak cywilne, pozostałości ekskluzywnej zastawy stołowej, a nawet okulary czy odzież.
To oczywiście nie wszystko, co będzie szansa zobaczyć podczas wizyty w Domu Wiedemanna, do której zachęcamy.
Informacje organizacyjne
Otwarcie wystawy: 10 kwietnia 2026 r., godz. 19.00
Czas trwania: 11 kwietnia – 3 maja 2026 r.
Godziny otwarcia: wtorek – niedziela, 12.00-16.30
Miejsce: Dom Wiedemanna, ul. Krótka 6, Pruszcz Gdański
Chcesz być na bieząco z informacjami ze świata historii? Jesteśmy na facebooku polnocnej.tv. Szukaj nas na Twitterze oraz wyślij nam maila.