17 sierpnia 1940 r., w ramach planowej likwidacji przejawów polskiego dziedzictwa kulturowego, niemieccy okupanci zniszczyli pomnik Adama Mickiewicza na krakowskim rynku, w opinii wielu najwybitniejszego polskiego poety. Tym samym, monument ku czci autora „Pana Tadeusza” oraz „Historii przyszłości”, podzielił los m.in. pomnika Tadeusza Kościuszki w Łodzi (11 listopada 1939) i Fryderyka Chopina w Warszawie (31 maja 1940).
Ten jeszcze jeden przejaw niemieckiego barbarzyństwa pośrednio był konsekwencją klęski Francji do której doszło dwa miesiące wcześniej oraz przekonania o nieuchronnym wymuszeniu na Brytyjczykach zawarcia porozumienia na warunkach podyktowanych im przez Hitlera. Stąd przedstawiciele administracji okupacyjnej w Generalnym Gubernatorstwie nabrali szczególnej pewności siebie. Po zakończeniu wojny podjęto wysiłki na rzecz odbudowy pomnika zwieńczone jego uroczystym odsłonięciem w setną rocznice śmierci Mickiewicza, tj. 26 listopada 1955 r.
Przemysław Mazur